Ustawa o sygnalistach ÔÇô kogo i czego dotyczy?

Ustawa o sygnalistach ÔÇô kogo i czego dotyczy?

W Dzienniku Ustaw opublikowano podpisan─ů ju┼╝ przez Prezydenta Ustaw─Ö z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalist├│w. Ustawa ta wejdzie w ┼╝ycie 25 wrze┼Ťnia 2024 r., z wyj─ůtkiem przepis├│w dotycz─ůcych zg┼éosze┼ä zewn─Ötrznych, kt├│re zaczn─ů obowi─ůzywa─ç 25 grudnia 2024 r.

Kim jest sygnalista?

Sygnalist─ů jest osoba, kt├│ra ujawnia informacje o naruszeniach prawa uzyskane w kontek┼Ťcie zwi─ůzanym z prac─ů. Mog─ů to by─ç pracownicy, osoby ┼Ťwiadcz─ůce prac─Ö na innej podstawie ni┼╝ stosunek pracy, przedsi─Öbiorcy, akcjonariusze, wsp├│lnicy, sta┼╝y┼Ťci, wolontariusze, funkcjonariusze oraz ┼╝o┼énierze.

Procedury zgłaszania

Sygnalista mo┼╝e dokona─ç:

  • zg┼éoszenia wewn─Ötrznego ÔÇô w ramach podmiotu, kt├│rego jest pracownikiem,
  • zg┼éoszenia zewn─Ötrznego ÔÇô do organu publicznego lub Rzecznika Praw Obywatelskich,
  • ujawnienia publicznego ÔÇô upublicznienie informacji o naruszeniu prawa.

Ochrona sygnalist├│w

Sygnalistom przysługuje ochrona przed działaniami odwetowymi. Wobec sygnalisty nie można podejmować działań odwetowych ani choćby prób lub gróźb takich działań.

Kogo dotyczy Ustawa o sygnalistach

Obowi─ůzek ustanowienia wewn─Ötrznych kana┼é├│w zg┼éaszania narusze┼ä dotyczy podmiot├│w zatrudniaj─ůcych co najmniej 50 os├│b oraz wszystkich podmiot├│w sektora finansowego, niezale┼╝nie od liczby pracownik├│w. Urz─Ödy gminne i powiatowe licz─ůce mniej ni┼╝ 10.000 mieszka┼äc├│w s─ů zwolnione z tego obowi─ůzku, natomiast inne podmioty mog─ů wdro┼╝y─ç takie kana┼éy dobrowolnie.

Główne założenia ustawy

  1. Warunki ochrony sygnalist├│w ÔÇô Regulacja obejmuje osoby zg┼éaszaj─ůce lub ujawniaj─ůce informacje o naruszeniach prawa.
  2. ┼Ürodki ochrony sygnalist├│w ÔÇô Ochrona przed dzia┼éaniami odwetowymi.
  3. Procedury wewn─Ötrzne ÔÇô Zasady zg┼éaszania narusze┼ä i podejmowania dzia┼éa┼ä nast─Öpczych.
  4. Zg┼éoszenia organom publicznym ÔÇô Zasady zg┼éaszania narusze┼ä odpowiednim organom.
  5. Zadania organ├│w publicznych ÔÇô Obowi─ůzki zwi─ůzane z przyjmowaniem i reagowaniem na zg┼éoszenia.
  6. Ujawnienie publiczne ÔÇô Zasady ujawniania informacji o naruszeniach.
  7. Rola Rzecznika Praw Obywatelskich ÔÇô Zadania zwi─ůzane ze zg┼éaszaniem narusze┼ä.

Zgłoszenie naruszenia prawa

Naruszenie prawa to dzia┼éanie lub zaniechanie sprzeczne z prawem, obejmuj─ůce m.in.:

  • korupcj─Ö,
  • zam├│wienia publiczne,
  • us┼éugi, produkty i rynki finansowe,
  • przeciwdzia┼éanie praniu pieni─Ödzy i finansowaniu terroryzmu,
  • bezpiecze┼ästwo ┼╝ywno┼Ťci i zdrowia publicznego,
  • bezpiecze┼ästwo produkt├│w i transportu,
  • ochron─Ö konsument├│w i prywatno┼Ťci danych,
  • konstytucyjne wolno┼Ťci i prawa cz┼éowieka,
  • ochron─Ö ┼Ťrodowiska,
  • bezpiecze┼ästwo sieci i system├│w teleinformatycznych,
  • interesy finansowe Skarbu Pa┼ästwa oraz UE.

Wy┼é─ůczenia ustawy

Ustawa nie obejmuje informacji obj─Ötych tajemnic─ů zawodow─ů (medyczn─ů, prawnicz─ů), tajemnic─ů narady s─Ödziowskiej oraz niekt├│rymi informacjami z post─Öpowa┼ä karnych oraz informacji obj─Ötych przepisami o ochronie informacji niejawnych.

Podstawa prawna
Ustawa z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalist├│w (Dz. U. z 2024 r., poz. 928).